Trải vách quế gió vàng hiu hắt
Mảnh vũ y lạnh ngắt như đồng
Oán chi những khách tiêu phòng
Mà xui phận bạc nằm trong má đào.
Duyên đã may cớ sao lại rủi? 5
Nghĩ nguồn cơn dở dói sao đang?
Vì đâu nên nỗi dở dang
Nghĩ mình, mình lại thêm thương nỗi mình!
Trộm nhớ thuở gây hình tạo hóa
Vẻ phù dung một đóa khoe tươi 10
Nụ hoa chưa mỉm miệng cười
Gấm nàng Ban đã lạt mùi thu dung.
Áng đào kiểm đâm bông não chúng
Khóe thu ba rợn sóng khuynh thành
Bóng gương lấp loáng trong mành 15
Cỏ cây cũng muốn nổi tình mây mưa.
Chìm đáy nước cá lừ đừ lặn
Lửng lưng trời nhạn ngẩn ngơ sa
Hương trời đắm nguyệt say hoa
Tây Thi mất vía, Hằng Nga giật mình. 20
Câu cẩm tú đàn anh họ Lý
Nét đan thanh bậc chị chàng Vương
Cờ tiên rượu thánh ai đang
Lưu Linh, Đế Thích là làng tri âm.
Cầm điếm nguyệt phỏng tầm Tư Mã 25
Địch lầu thu dường gã Tiêu Lang
Dẫu nghề tay múa miệng xang
Thiên tiên cũng xếp nghê thường trong trăng.
Tài sắc đã vang lừng trong nước
Bướm ong còn xao xác ngoài hiên 30
Tai nghe nhưng mắt chưa nhìn
Bệnh Tề Tuyên đã nổi lên đùng đùng.
Hoa xuân nọ còn phong nộn nhụy
Nguyệt thu kia chưa hé hàn quang
Hồng lâu còn khóa then sương 35
Thâm khuê còn rấm mùi hương khuynh thành.
Làng cung kiếm rắp ranh bắn sẻ
Khách công hầu ngấp nghé mong sao
Vườn xuân bướm hãy rào rào
Thấy hoa mà chẳng lối vào tìm hương. 40
Gan chẳng đá khôn dường khá chuyển
Mặt phàm kia dễ đến Thiên Thai
Hương trời sá động trần ai
Dẫu vàng nghìn lạng dễ cười một khi.
Ngẫm nhân sự cớ gì ra thế 45
Sợi xích thằng đâu để vướng chân
Vắt tay nằm nghĩ cơ trần
Nước dương muốn rẩy nguội dần lửa duyên.
Kìa thế cục như in giấc mộng
Máy huyền vi mở đóng khôn lường 50
Vẻ chi ăn uống sự thường
Cũng còn tiền định khá thương lọ là!
Đòi những kẻ thiên ma bách chiết
Hình thì còn bụng chết đòi nau
Thảo nào khi mới chôn nhau 55
Đã mang tiếng khóc ban đầu mà ra!
Khóc vì nỗi thiết tha sự thế
Ai bày trò bãi bể nương dâu?
Trắng răng đến thuở bạc đầu
Tử, sinh, kinh, cụ làm nau mấy lần. 60
Cuộc thành bại hầu cằn mái tóc
Lớp cùng thông như đúc buồng gan
Bệnh trần đòi đoạn tâm toan
Lửa cơ đốt ruột, dao hàn cắt da.
Gót danh lợi bùn pha sắc xám 65
Mặt phong trần nắng rám mùi dâu
Nghĩ thân phù thế mà đau
Bọt trong bể khổ, bèo đầu bến mê!
Mùi tục lụy lưỡi tê tân khổ
Đường thế đồ gót rỗ kỳ khu 70
Sóng cồn cửa bể nhấp nhô
Chiếc thuyền bào ảnh lô xô gập ghềnh?
Trẻ tạo hóa đành hanh quá ngán
Chết đuối người trên cạn mà chơi
Lò cừ nung nấu sự đời 75
Bức tranh vân cẩu vẽ người tang thương.
Đền vũ tạ nhện giăng cửa mốc
Thú ca lâu dế khóc canh dài
Đất bằng bỗng rấp chông gai
Ai đem nhân ảnh nhuốm mùi tà dương? 80
Mồi phú quý dử làng xa mã
Bả vinh hoa lừa gã công khanh
Giấc Nam Kha khéo bất bình
Bừng con mắt dậy thấy mình tay không!
Sân đào lý mây lồng man mác 85
Nền đỉnh chung nguyệt gác mơ màng
Cánh buồm bể hoạn mênh mang
Cái phong ba khéo cợt phường lợi danh.
Quyền họa phúc trời tranh mất cả
Chút tiện nghi chẳng trả phần ai 90
Cái quay búng sẵn trên trời
Mờ mờ nhân ảnh như người đi đêm.
Màu mộc thạch vàng kim ố cổ
Nét cầm ngư ủ vũ ê phong
Tiêu điều nhân sự đã xong 95
Sơn hà cũng ảo, côn trùng cũng hư.
Cầu Thệ thủy ngồi trơ cổ độ
Quán thu phong đứng rũ tà huy
Phong trần đến cả sơn khê
Tang thương đến cả hoa kia cỏ này. 100
Tuồng ảo hóa đã bày ra đấy
Kiếp phù sinh trông thấy mà đau
Trăm năm còn có gì đâu
Chẳng qua một nấm cổ khâu xanh rì.
Mùi tục lụy dường kia cay đắng 105
Vui chi mà đeo đẳng trần duyên
Cái gương nhân sự chiền chiền
Liệu thân này với cơ thiền phải nao?
Thà mượn thú tiêu dao cửa Phật
Mối thất tình quyết dứt cho xong 110
Đa mang chi nữa đèo bòng
Vui gì thế sự mà mong nhân tình?
Lấy gió mát trăng thanh kết nghĩa
Mượn hoa đàm đuốc tuệ làm duyên
Thoát trần một gót thiên nhiên 115
Cái thân ngoại vật là tiên trong đời!
Ý cũng rắp ra ngoài đào chú
Quyết lộn vòng phu phụ cho cam
Ai ngờ trời chẳng cho làm
Quyết đem dây thắm mà giam bông đào. 120
Hẳn túc trái làm sao đây tá?
Hay tiền nhân hậu quả xưa kia?
Hay thiên cung có điều gì?
Xuống trần mà trả nợ đi cho rồi?
Kìa điểu thú là loài vạn vật 125
Dẫu vô tri cũng bắt đèo bòng
Có âm dương, có vợ chồng
Dẫu từ thiên địa cũng vòng phu thê.
Đường tác hợp trời kia run rủi
Trốn làm sao cho khỏi nhân tình? 130
Thôi thôi ngoảnh mặt làm thinh
Thử xem con tạo gieo mình nơi nao?
Tay nguyệt lão khờ sao có một
Bỗng tơ tình vướng gót cung phi
Cái đêm hôm ấy đêm gì? 135
Bóng dương lồng bóng đồ mi trập trùng.
Khoa thược dược mơ mòng thụy vũ
Đóa hải đường thức ngủ xuân tiêu
Cành xuân hoa chúm chím chào
Gió đông thôi đã cợt đào ghẹo mai. 140
Xiêm nghê nọ tả tơi trước gió
Áo vũ kia lấp ló trong trăng
Sênh ca mấy khúc vang lừng
Cái thân Tây Tử lên chừng điện Tô.
Đệm hồng thúy thơm tho mùi xạ 145
Bóng bội hoàn lấp ló trăng thanh
Mây mưa mấy giọt chung tình
Đình trầm hương khóa một cành mẫu đơn.
Tiếng thánh thót cung đàn thúy dịch
Giọng nỉ non ngón địch đan trì 150
Càng đàn càng địch càng mê
Càng gay gắt điệu càng tê tái lòng!
Mày ngài lẫn mặt rồng lồ lộ
Sắp song song đôi lứa nhân duyên
Hoa thơm muôn đội trời trên 155
Cam công mang tiếng thuyền quyên với đời.
Trên chín bệ mặt trời gang tấc
Chữ xuân riêng sớm chực trưa chầu
Phải duyên hương lửa cùng nhau
Xe dê lọ rắc lá dâu mới vào. 160
Khi ấp mận ôm đào gác Nguyệt
Lúc cười sương cợt tuyết đền Phong
Đóa lê ngon mắt cửu trùng
Tuy mày điểm nhạt nhưng lòng cũng xiêu.
Vẻ vưu vật trăm chiều chải chuốt 165
Lòng quân vương chi chút trên tay
Má hồng không thuốc mà say
Nước kia muốn đổ thành này muốn long.
Vườn Tây Uyển khúc trùng Thanh Dạ
Gác Lâm Xuyên điệu ngả Đình Hoa 170
Thừa ân một giấc canh tà
Tờ mờ nét ngọc lập lòa vẻ son.
Trên trướng gấm chí tôn vòi vọi
Những khi nào gần gũi quân vương
Dẫu mà tay có nghìn vàng 175
Đố ai mua được một tràng mộng xuân?
Thôi cười nọ lại nhăn mày liễu
Ghẹo hoa kia lại diễu gót sen
Thân này uốn éo vì duyên
Cũng cam một tiếng thuyền quyên với đời! 180
Lan mấy đóa lạc loài sơn dã
Uổng mùi hương vương giả lắm thay!
Gẫm như cân trất duyên này
Cam công đạt cái khăn này tắc ơ.
Tranh tỷ dực nhìn ưa chim nọ 185
Đồ liên chi lần trỏ hoa kia
Chữ Đồng lấy đấy làm ghi
Mượn điều thất tịch mà thề bách niên.
Hạt mưa đã lọt miền đài các
Những mừng thầm cá nước duyên may 190
Càng lâu càng lắm điều hay
Cho cam công kẻ nhúng tay thùng chàm.
Ai ngờ bỗng mỗi năm một nhạt
Nguồn ân kia chẳng tát mà vơi
Suy di đâu biết cơ trời 195
Bỗng không mà hóa ra người vị vong.
Đuốc vương giả chí công là thế
Chẳng soi cho đến khóe âm nhai
Muôn hồng nghìn tía đua tươi
Chúa xuân nhìn hái một hai bông gần. 200
Vốn đã biết cái thân cầu chõ
Cá no mồi cũng khó nhử lên
Ngán thay cái én ba nghìn
Một cây cù mộc biết chen cành nào?
Song đã cậy má đào chon chót 205
Hẳn duyên tươi phận tốt hơn người
Nào hay con tạo trêu ngươi
Hang sâu hé chút mặt trời lại râm.
Trong cung quế âm thầm chiếc bóng
Đêm năm canh trông ngóng lần lần 210
Khoảnh làm chi bấy chúa xuân?
Chơi hoa cho rữa nhụy dần lại thôi!
Lầu đãi nguyệt đứng ngồi dạ vũ
Gác thừa lương thức ngủ thu phong
Phòng tiêu lạnh ngắt như đồng 215
Gương loan bẻ nửa, dải đồng xẻ đôi.
Chiều ủ dột giấc mai khuya sớm
Vẻ bâng khuâng hồn bướm vẩn vơ
Thâm khuê vắng ngắt như tờ
Cửa châu gió lọt, rèm ngà sương gieo. 220
Ngấn phượng liễu chòm rêu lỗ chỗ
Dấu dương xa đám cỏ quanh co
Lầu Tần chiều nhạt vẻ thu
Gối loan tuyết đóng chăn cù giá đông.
Ngày sáu khắc tin mong nhạn vắng 225
Đêm năm canh tiếng lắng chuông rền
Lạnh lùng thay giấc cô miên
Mùi hương tịch mịch bóng đèn thâm u.
Tranh biếng ngắm trong đồ tố nữ
Mặt buồn trông trên cửa Nghiêm lâu 230
Một mình đứng tủi ngồi sầu
Đã than với nguyệt lại rầu với hoa!
Buồn một nỗi hồn đà khắc khoải
Ngán trăm chiều bước lại ngẩn ngơ
Hoa này bướm nỡ thờ ơ 235
Để gầy bông thắm để xơ nhụy vàng!
Đêm năm canh lần nương vách quế
Cái buồn này ai để giết nhau?
Giết nhau chẳng cái lưu cầu
Giết nhau bằng cái u sầu độc chưa! 240
Tay nguyệt lão chẳng xe thì chớ
Xe thế này có dở dang không?
Đang tay muốn dứt tơ hồng
Bực mình muốn đạp tiêu phòng mà ra!
Nào dạo lối vườn hoa năm ngoái 245
Đóa hồng đào hái buổi còn xanh
Trên gác phượng, dưới lầu oanh
Gối du tiên hãy rành rành song song.
Bây giờ đã ra lòng rẻ rúng
Để thân này cỏ úng tơ mành! 250
Đông Quân sao khéo bất tình?
Cành hoa tàn nguyệt, bực mình hoài xuân.
Nào lúc tựa lầu Tần hôm nọ
Cành liễu mành bẻ thuở đương tơ
Khi trướng ngọc, lúc rèm ngà 255
Mảnh xuân y hãy sờ sờ dấu phong.
Bây giờ đã ra lòng ruồng rẫy
Để thân này nước chảy hoa trôi
Hóa công sao khéo trêu ngươi
Bóng đèn tà nguyệt nhử mùi ký sinh. 260
Cảnh hoa lạc nguyệt minh dường ấy
Lửa hoàng hôn như cháy tấm son
Hoàng hôn thôi lại hôn hoàng
Nguyệt hoa thôi lại thêm buồn nguyệt hoa!
Buồn vì nỗi nguyệt tà ai trọng 265
Buồn vì điều hoa rụng ai nhìn
Tình buồn cảnh lại vô duyên
Tình trong cảnh ấy, cảnh bên tình này.
Khi trận gió lung lay cành bích
Nghe rì rầm tiếng mách ngoài xa 270
Mơ hồ nghĩ tiếng xe ra
Đốt phong hương hả mà hơ áo tàn.
Ai ngờ tiếng dế than ri rỉ
Giọng bi thu gọi kẻ cô phòng
Vắng tanh nào thấy vân mồng 275
Hơi thê lương lạnh ngắt song phi huỳnh.
Khi bóng thỏ chênh vênh trước nóc
Nghe vang lừng tiếng giục bên tai:
Đè chừng nghĩ tiếng tiều đòi
Nghiêng bình phấn mốc mà nhồi má nheo. 280
Ai ngờ tiếng quyên kêu ra rả
Điệu thương xuân khóc ả sương khuê
Lạnh lùng nào thấy ủ ê
Khí bi thu sực nức hè lạc hoa.
Tiếng thúy điện cười già ra gắt 285
Mùi quyền môn thắm rất nên phai
Nghĩ nên tiếng cửa quyền ôi
Thì thong thả vậy cũng thôi một đời.
Ví sớm biết lòng trời đeo đẳng
Dẫu thuê tiền cũng chẳng buồn tênh 290
Nghĩ mình lại ngán cho mình
Cái hoa đã trót gieo cành biết sao!
Miếng cao lương phong lưu nhưng lợm
Mùi hoắc lê thanh đạm mà ngon
Cùng nhau một giấc hoành môn 295
Lau nhau ríu rít cò con cũng tình.
Ví sớm biết phận mình ra thế
Giải kết điều ỏe họe làm chi?
Thà rằng cục mịch nhà quê
Dầu lòng nũng nịu nguyệt kia hoa này. 300
Chiều tịch mịch đã gầy bóng thỏ
Vẻ tiêu tao lại võ hoa đèn
Muốn đem ca tiếu giải phiền
Cười nên tiếng khóc, hát nên giọng sầu.
Ngọn tâm hỏa đốt rầu nét liễu 305
Giọt hồng băng thấm ráo làn son
Dơ buồn đến thú cỏn con
Trà chuyên nước nhất, hương dồn khói đôi.
Trong gang tấc mặt trời xa bấy!
Phận hẩm hiu nhường ấy vì đâu? 310
Sinh ly đòi rất thời Ngâu
Một năm còn thấy mặt nhau một lần.
Huống chi cũng lạm phần son phấn
Luống năm năm chực phận buồng không!
Khéo vô duyên với cửu trùng 315
Son nào nhuộm được má hồng cho tươi?
Vườn thượng uyển hoa cười với nắng
Lối đi về ai chẳng chiều ong?
Doành Nhâm một dải nông nông
Bóng dương bên ấy đứng trông bên này. 320
Tình rầu rĩ khôn khuây nhĩ mục
Chốn phòng không như giục mây mưa
Giấc chiêm bao những đêm xưa
Giọt mưa cửu hạn còn mơ đến rày.
Trên chín bệ có hay chăng nhẽ? 325
Khách quần thoa mà để lạnh lùng!
Thù nhau chi hỡi đông phong?
Góc vườn đãi nắng cầm bông hoa đào.
Tay tạo hóa cớ sao mà độc
Buộc người vào kim ốc mà chơi! 330
Chống tay ngồi nghĩ sự đời
Muốn kêu một tiếng cho dài kẻo căm!
Nơi lạnh lẽo nơi xem gần gặn
Há phai son nhạt phấn ru mà?
Trêu ngươi chi bấy trăng già? 335
Sao cho chỉ thắm mà ra tơ mành?
Lòng ngán ngẫm buồn tênh mọi nỗi
Khúc sầu tràng bối rối đường tơ
Ngọn đèn phòng động đêm xưa
Chòm hoa tịnh đế trơ trơ chưa tàn. 340
Mà lượng thánh đa đoan kíp bấy!
Bỗng ra lòng rún rẩy vì sâu?
Bõ già tỏ nỗi xưa sau
Chẳng đem nỗi ấy mà tâu ngự cùng?
Đêm phong vũ lạnh lùng có một 345
Giọt ba tiêu thánh thót cầm canh
Bên tường thấp thoáng bóng huỳnh
Vách sương nghi ngút, đèn xanh lờ mờ.
Mắt chưa nhắp đồng hồ đã cạn
Cảnh tiêu điều ngao ngán dường bao! 350
Buồn này mới gọi buồn sao!
Một đêm nhớ cảnh biết bao nhiêu tình!
Bóng câu thoáng bên mành mấy nỗi
Những hương sầu phấn tủi bao xong?
Phòng khi động đến cửu trùng 355
Giữ sao cho được má hồng như xưa?