Lĩnh Nam chích quái

Chương 13: Truyện Giếng Việt

Khoảng 6 phút đọc · 1.321 chữ · Bôi đen một đoạn để bình luận hoặc chia sẻ

Dịch có hỗ trợ AI · Biên tập: NHA Studio trình bày

Giếng Việt ở núi Trâu, quận Vũ Ninh. Đời Hùng Vương, vua Ân đem quân xuống phía Nam xâm lược, đóng quân dưới chân núi Trâu. Hùng Vương cầu Long Quân giúp. Long Quân bảo tìm khắp thiên hạ người kỳ tài thì giặc có thể dẹp yên. Đổng Thiên Vương ứng thời mà sinh, cưỡi ngựa sắt đánh giặc, tướng sĩ nhà Ân đều bỏ chạy. Vua Ân thua chết dưới chân núi, làm phủ quân ở cõi âm. Dân lập đền thờ, lâu năm dần sa sút, đền miếu đổ nát.

Qua nhà Chu đến nhà Tần, người nước ta là Thôi Lượng làm quan Ngự sử đại phu nhà Tần. Đi ngang qua đó, thấy đền đổ nát, lòng thương xót, sửa lại miếu vũ, nhân đề thơ rằng: "Người xưa truyền bảo Ân vương đó, tuần thú năm nào đến chốn đây. Núi đẹp nước trôi suông thấy miếu, hồn lên dấu để vẫn nghe hương. Một phen thắng bại không Ân đức, muôn thuở oai linh trấn Việt Thường. Trăm họ từ nay đều phụng sự, ngầm giúp nước nhà mãi không cùng."

Sau Nhâm Ngao, Việt Đà đem quân xuống xâm lược phương Nam (thời An Dương Vương), đóng quân dưới chân núi, sửa lại miếu mạo, cúng tế rất hậu. Vua Ân cảm đức Lượng, muốn báo công, sai tiên Ma Cô ra ngoài cõi tìm. Bấy giờ Lượng đã chết ở đất Tần, chỉ còn con là Thôi Vĩ đi du học. Lúc ấy là tết Thượng nguyên tháng Giêng, dân đến chơi đền này, có người dâng một đôi bình pha lê. Ma Cô cầm xem, bỗng rơi xuống đất vỡ mẻ, mọi người bắt lại đòi đền. Ma Cô mặc áo rách, người ta không biết là tiên, bèn bị nhục mạ đánh đau. Thôi Vĩ thương, cởi áo đền cho Ma Cô nên được tha. Ma Cô hỏi nhà Vĩ ở đâu, Vĩ thuật lại gốc tích cha mình. Ma Cô mới biết là con Thôi Ngự sử, mừng nói với Vĩ: "Nay ta chưa báo đền được, ngày sau nhất định sẽ báo." Nhân trao cho Vĩ một nắm ngải, nói: "Giữ kỹ vật này, đừng rời thân, sau thấy ai có bướu thịt trên đầu, đốt ngải lên thì bướu tan, ắt được đại phú quý." Vĩ nhận lấy, cũng không biết đó là thuốc tiên.

Đi đến nhà bạn thân Ứng Huyền, Huyền là đạo sĩ, đầu có bướu. Vĩ nói: "Ta có ngải, chữa được bệnh này, xin chữa cho." Bèn đốt ngải, bướu tự tan. Huyền nói: "Đây là thuốc tiên, tôi không có gì báo đáp, xin lấy ơn khác đền đáp. Tôi thấy có người thân quý nhân cũng mắc bệnh này, từng nói ai chữa được thì chia gia tài cho không tiếc. Xin ông chữa cho họ, coi như là báo đáp."

Huyền dẫn Vĩ đến nhà Nhâm Ngao đốt ngải, bướu liền tan khỏi. Ngao rất mừng, nhận Vĩ làm con nuôi, mở trường học cho học, đợi khi thành tài. Vĩ thông minh, đọc sách gảy đàn, con gái Ngao là Phương Dung thấy mến, bèn tư thông với Vĩ. Con trai Ngao là Nhâm Phu biết chuyện, muốn giết chết, định lấy Vĩ cúng thần Xương Cuồng. Hắn dối rằng: "Cuối năm cúng thần Xương Cuồng, chưa có người. Nay không đi đường được, sợ bị bắt sống. Hãy vào ẩn trong phòng sảnh để tránh." Vĩ không hiểu ý, nghe theo. Nhâm Phu khóa cửa, Phương Dung biết, lén đưa dao cho Vĩ, đục tường mà thoát.

Đêm tối mò đi, muốn đến nhà Ứng Huyền. Chạy trên núi, núi có hang, bỗng rơi xuống hố, chừng một canh mới tới đáy. Vĩ nằm đau một lúc mới ngồi dậy được. Mặt trời mọc đến trưa, ánh sáng chiếu vào hố, nhìn bốn phía đều là vách đá, không có bậc nào để lên. Trên có một khối đá, nhũ đá chảy xuống mâm đá. Có một con rắn trắng, thân dài trăm trượng, sừng đỏ, miệng xanh, râu trắng, dưới cổ vảy có bướu, trên trán có chữ vàng: "Vương Kinh Tử". Rắn ra ăn nhũ đá rồi lại vào sâu trong hang. Vĩ ở trong hang ba ngày, đói lắm, lén ăn nhũ đá; rắn ra, thấy mâm nhũ trống không. Ngẩng đầu thấy Vĩ, định nuốt. Vĩ kinh sợ, quỳ lạy nói: "Thần tránh nạn rơi xuống đây, không có gì ăn cho đỡ đói, lén ăn của ngài, thật có tội. Nay thấy dưới cằm ngài có bướu thịt, thần có ngải ba năm, xin ngài tha tội, để thần hiến chút tài mọn." Rắn ngẩng đầu xin đốt. Bỗng thấy lửa cháy, một mảnh than trên rơi xuống hang, Vĩ lấy đốt, bướu liền tan khỏi. Rắn bèn cong mình trước mặt Vĩ, ý muốn bảo Vĩ cưỡi. Vĩ cưỡi lên lưng, rắn đưa ra khỏi hang, canh hai đêm đến vách núi, không thấy bóng người, rắn vẫy đuôi bảo Vĩ xuống, rồi lại chui vào hang.

Vĩ đi lạc đường, mơ hồ thấy một tòa thành, trên cổng có lầu cao, ngói đỏ lung linh, ánh đèn rực rỡ. Cổng treo biển đỏ, đề chữ vàng: "Thành Ân Vương". Vĩ ngồi bên cổng, trông thấy trong sân có ao, trong ao có hoa sen năm sắc. Bên bờ ao có mấy hàng hòe liễu. Đường gạch phẳng phiu, điện ngọc cung châu, hành lang rộng rãi. Phía trên đặt giường rồng vàng, trải chiếu hoa bạc. Có hai cây đàn cầm đàn sắt, im lìm không thấy người. Vĩ chậm rãi đến gảy, chợt thấy mấy trăm kim đồng ngọc nữ hầu cận Ân Vương hậu mở cửa bước ra. Vĩ kinh hãi, xuống điện phủ phục lạy. Hậu cười nói: "Thôi quan nhân từ đâu đến?" Dẫn lên điện, nói: "Điện Ân Vương trước đây đổ nát, không người thờ cúng, nhờ Thôi Ngự sử sửa lại, người đời bắt chước, thờ cúng không dứt. Đã sai tiên Ma Cô đi tìm để báo đức, không gặp Ngự sử mà gặp công tử, chưa có gì báo đáp. Nay được thấy mặt công tử, nhưng Thượng đế có sắc lệnh, vua đang chầu trời." Bèn ban cho Vĩ rượu thức ăn, khuyên cho say no mới thôi. Bỗng thấy một người râu dài bụng lớn dâng biểu tiến tới, quỳ tâu: "Ngày mười ba tháng Giêng, người phương Bắc là Nhâm Ngao bị thần Xương Cuồng đánh chết." Tâu xong, hậu bảo: "Quan Dương đưa công tử họ Thôi về trần gian." Hậu bèn trở vào. Quan Dương bảo Vĩ nhắm mắt ngồi trên vai mình, chừng một khắc đã đến trên núi. Quan Dương hóa thành con dê đá đứng trong núi, nay vẫn còn ở đền Triệu Việt Vương phía nam núi Trâu.

Sau Vĩ trở về nhà Ứng Huyền, kể rõ mọi việc. Đến ngày mồng một tháng Tám, lúc chiều tà, Vĩ cùng Huyền đi chơi, thấy tiên Ma Cô dắt một cô gái trao cho Vĩ, bảo kết làm vợ chồng, lại ban cho viên bảo châu Long Toại.

Ban đầu, châu có một đôi trống mái, từ Hoàng Đế qua nhà Ân, truyền làm bảo vật đời đời. Trận chiến núi Trâu, vua Ân đeo châu mà chết, chôn dưới đất, ánh sáng châu thường xông lên trời. Thời Tần, binh lửa đốt hết của quý. Người xem khí biết châu Long Toại còn ở nước Nam, từ xa đến tìm. Đến lúc này vua Ân lấy bảo châu báo đáp Vĩ. Người đời bấy giờ dùng vàng bạc gấm vóc trị giá trăm vạn quan mua nó, Vĩ nhờ đó giàu to. Sau tiên Ma Cô rước vợ chồng Vĩ đi, không biết đi đâu, hóa tiên rồi. Nay giếng đã hoang thành hang rộng, tục truyền gọi là gò Giếng Việt.

Hết chương 13

Chương sauTruyện Kim Quy

Đọc chương 14 →

Bình luận về truyệnTrang truyện