Sau khi Hùng Vương đánh tan quân Ân, nước nhà vô sự, muốn truyền ngôi cho con, bèn họp các quan lang, hai mươi hai công tử, bảo rằng: "Ta muốn truyền ngôi. Ai làm được đúng ý ta, sắm được món ăn quý ngon, cuối năm dâng cúng tiên vương để trọn đạo hiếu, mới được truyền ngôi." Bấy giờ các hoàng tử đua nhau tìm của ngon vật lạ trên cạn dưới nước, nhiều không kể xiết. Riêng người con thứ mười tám là Lang Liêu, mẹ thuộc dòng hèn mọn, mất sớm, người hầu kẻ hạ ít, khó lòng lo liệu. Ngày đêm nghĩ ngợi, ngủ không yên. Đêm mộng có thần nhân bảo rằng: "Vật trong trời đất quý nhất với người không gì hơn gạo, vì nuôi sống người, giúp người khỏe mạnh. Ăn không bao giờ chán, thứ khác không sao hơn. Nên lấy gạo nếp làm bánh, hoặc vuông hoặc tròn, tượng hình trời đất, gói lá bên ngoài, giấu món ngon bên trong, để gửi gắm ý công cha nghĩa mẹ sinh thành nuôi dưỡng."
Lang Liêu tỉnh dậy kinh ngạc, mừng nói: "Thần nhân giúp ta." Bèn làm theo. Chọn gạo nếp trắng tinh, lựa hạt tròn đầy không sứt gãy, vo sạch, lấy lá xanh gói thành hình vuông, đặt món ngon vào trong, tượng trời đất bao chứa muôn vật. Nấu cho chín, nên gọi là bánh chưng. Lại lấy gạo nếp đồ chín, giã nhuyễn, nặn thành hình tròn tượng trời, nên gọi là bánh dày.
Đến hạn, vua sai các hoàng tử bày hết đồ dâng, xem lần lượt, thứ gì cũng có. Riêng Lang Liêu chỉ dâng bánh chưng, bánh dày. Vua ngạc nhiên, hỏi, Lang Liêu thuật lại giấc mộng. Vua tự nếm, vừa miệng không chán, hơn hẳn các món của các con khác bày, khen ngợi hồi lâu. Bèn xếp Lang Liêu hạng nhất. Mỗi dịp lễ tết thường dùng bánh ấy để thờ cúng cha mẹ, thiên hạ bắt chước đến nay. Vì lấy tên Lang Liêu mà gọi là "tiết liệu".
Ban đầu, vua truyền ngôi cho Lang Liêu, hai mươi mốt anh em chia nhau giữ phên giậu, lập thành bộ đảng làm nước phên dậu. Về sau các tướng tranh quyền, mỗi người dựng hàng rào gỗ để che giữ, nên có tên là trại, là thôn, là trang, là phường, bắt đầu từ đó.