HỒI THỨ HAI MƯƠI
Gái hửu ý, khéo khôn lời biện bạch,
Khách chung tình, ngơ ngẫn ruột sầu riêng,
Khi ra gần tới Thạch-đình, bỗng thấy một người trong
hang đá nhảy ra, tay cầm một cây đoãn đao xốc tới. Đông-Sơ liền rúc gươm nhảy lại muốn đâm tên kia, kế Nhứt-Lang la lên một tiếng, biễu tránh, thì tên ấy liền tránh ra
một bên, rồi Nhứt-Lang day lại cười và nói với Đông-Sơ
rằng: đó là tên bộ-hạ của tôi ở đây canh giữ cái thạch-đình nầy. Trong lúc đêm khuya, thấy Quan-nhơn cùng tôi
ngở là bọn tế tác gian nhơn, nên nhảy ra mà ngăn cãng.
Đông-Sơ nghe rồi đúc gươm vào vỏ và lấy tay vỗ vai
Nhứt-Lang và nói: thật tôi khá khen cho Túc-Hạ là người
trí dỏng song toàn, tôi xem trong sơn-động nầy chổ nào
cũng đều có trí người quan phòng nghiêm nhặc cả thảy.
Đó rồi đi với Nhứt-Lang thẳng tới Thạch-đình, thấy cửa
đóng then gài, còn ba bề thì sóng bũa ào ào, xem lại thì
Thạch-đình ở trên hòn núi rất cao, như một cù lao thọt
ra ngoài biễn vậy.
Nhứt-Lang bèn bước lại gỏ cửa và kêu, nhưng trong
Thạch-đình lẳng lặng yêm liềm, chẳng thấy một ai
mở cữa. Nhứt-Lang lấy làm lạ, liền xô cữa bước vô.
với Đông-Sơ, thì thấy một người gái hơ hải chạy ra Đông-Sơ ngó lại thì rỏ ràng là Thế-nữ Xuân-đào, còn Bạch-thu-Hà ở đâu chẳng thấy.
Xuân-đào thấy Đông-Sơ mừng quýnh, lật đật chạy vô
đặng kêu Thu-Hà. Vừa bước vô phía trong, thì vùng la
lên một tiếng bài hải.
Đông-Sơ và Nhứt-Lang lật đật chạy vô, thì thấy nét mặt
Xuân-đào đã tái xanh thất sắc, đứng dớn giác ngó quanh,
tuồng như một đứa đã mất vía điên hồn, nói chi chẳng
đặng.
Đông-Sơ kêu Xuân-đào và hỏi: cô mi là Thu-Hà ở đâu
chẳng thấy, mi hảy tỉnh lại nói nghe. »
Xuân-đào ngó lơ láo xung quanh rồi nói: cô tôi hồi nãy
ở đây, mà bây giờ chẳng biết cớ sao đâu mất.
Đông-Sơ và Nhứt-Lang nghe nói thất kinh, liền bước ra
kêu tên quân canh và hỏi: mi đêm nay có thấy Tiễu-thơ
Bạch-thu-Hà đi đâu không? »
Tên kia nói: Hôm giờ tôi canh giữ ở đây, chẳng thấy
cô nương ra vào chi hết.
Nhứt-Lang và Đông-Sơ nghe rồi liền trở vô Thạch-đình
lại cữa sổ dòm coi xung quanh, chĩ thấy phía dưới Thạch-đình đá dựng đứng sững như vách tường, và sóng biễn
nhào lộn lăng xăng, bỏ vòi trắng giã, ngó lại cữa sổ thì
thấy trên ngạch còn để một đôi nữ hài của Thu-Hà đó thôi,
chớ chẳng thấy chi nữa.
Hai người đương đứng sững ngó nhau, bổng nghe Xuân-Đào la lên rằng: cái gì đây, cái gì đây.
Đông-Sơ và Nhứt-Lang lật đật lại coi, thì một cái thơ đễ
nằm trên ghế, có đề ngoài bao « Hoàng-nhị-Cô khai khán ».
Nhứt-Lang liền lấy thơ dở xem, thì trong thơ nói như vầy:
« Kính cùng Quới cô đặng rỏ, từ khi tôi nhờ ơn quới cô
cứu mạng. đem về đễ ở Thạch-đình, và quới cô lấy sự
tình nghĩa chị em, mà đãi tôi như đồng bào cốt nhục, và nhiều phen khuyên bảo, muốn cho tôi gá nghĩa cùng
Nhứt-Lang, nên kiếm lời thân thiết mà buộc ràng, nếu
nghịch ý thì e sanh đều chích mích. Tôi nghĩ cho phận
tôi là kẻ cô thân phiêu bạc, lại mang ơn tri ngộ nặng nề.
Vì vậy tôi chẳng biết tính sao, nên phải chìu lòng mà
chịu đở. Chẳng dè ngày nay hôn kỳ rấp tới, nên tôi xin
tỏ thiệt cùng Cô-nương, tôi đã đem việc trăm năm duyên
phận mà hứa trước cùng Đông-Sơ là người tôi đã có thệ
ước nặng lời. Dẩu cho thế nào, cũng chẳng dám dời lòng
đổi dạ. Vậy nay tôi chĩ còn một thế là tôi nhứt nguyện
mượn chốn biễn sâu vực thẩm nầy, mà gởi thân lưu lạc
cho rồi, thà cam một thác với tình, đặng chờ kíp khác luân
hồi tôi sẻ đền ơn cô-nương tri ngộ. »
Hai người xem thơ rồi sững sốt ngó nhau, thì thấy một vẻ
u sầu dào dào tràng ra nét mặt, kẻ thì thương người tình
xưa nghĩa củ, xiết bao ruột héo gan xào, kẻ thì trộm trách
thầm than, bởi em mình ép buộc nhơn duyên, làm cho
người phải trầm thân tự tử.
Đó rồi Nhứt Lang day lại nói với Đông-Sơ rằng: « Việc
nầy bởi em tôi muốn ràng buộc một giây túc đế, đặng cho
chị em khắn khít thân tình, ấy là muốn tính khéo tính khôn,
chẳng dè đổ dồn lại vụng, nay rủi thay việc ra nông nổi,
làm cho Quan-nhơn mất một người nghĩa trọng tình
thâm, và làm cho tôi phải mang một tiếng đoạt lý
cường hôn rất nhục nhơ cho danh giá. Nói tới đây kế
thấy Hoàng-nhị-Cô ngoài cữa xơn xao bước vô, bộ
coi hơ hải.
Nhứt-Lang thấy thì nỗi giận, trợn mắt lườm lườm, rồi
kêu Nhị-Cô và nói: Nhị-Cô, ai biễu mi thày lay đem lời
mai mối, mà ép cuộc nhơn duyên, làm cho Thu-Hà ngày
nay phải liều mình mà tự tữ như vậy? thì mi liệu làm
sao? Nói rồi lấy thơ quăng ngay trước mặt Nhị-Cô, và
mặt đỏ phừng phừng sắc giận.
Nhị-Cô lấy thơ xem rồi, day lại trả lời cách tỉnh tề sách
hoạch rằng:
Thưa quan-nhơn và anh, việc nầy bởi tôi thấy người
hiền lương dung hạnh, và ngở là chưa nơi gá nghĩa tình
duyên, nên bấy lâu đem lòng trộm dấu thầm yêu, ý muốn
buộc một dây tình thân nghĩa thiết. Vì vậy tôi mới đem
lời ràng buộc và khuyên người gá nghĩa Tấn-Tần, trước
là tình chị em sớm tối đặng gần, sau là anh tôi cũng được
thành cuộc lương duyên giai ngẩu. Nếu lấy theo lẻ tình
ngay lý vạy, mà cho rằng tôi ép duyên, thì tội ấy tôi cũng
đành. Nhưng lấy theo công lý mà suy, thì tôi đã thi ân
cứu mạng trong cơn gập gở giữa rừng; đến lúc về ở
Thạch-đình, tình em chị tôi cũng dải đường ruột thịt, vậy
chẳng những tôi là người thành tâm thiệt ý, lấy đều
phương tiện giúp người, mà rỏ ràng tôi thiệt là người ơn,
muốn đây đó một nhà sum hiệp: nếu nói rằng tại tôi
ràng buộc, là bởi Thu-Hà chẳng chịu tỏ thiệt tình duyên,
nên tôi chẳng rỏ căng nguyên, mới mượn thế nài hoa ép
liểu. Chí như việc Thu-Hà liều thân tự tữ, là tại nơi
người muốn cho trọn nghỉa với tình, nên chẳng chịu
tâm sự tỏ bày, mà vội vả tự tầm đoản kiến, chớ chi nàng
bày ngay việc trước, thì lẻ đâu tôi còn dám ép buộc tình
sau, tôi nghỉ cho cũng phận thơ đào; ép thì ép mở nở
nào ép duyên, nay chẳng may mà xảy ra cơ hội, người đã
mất rồi, dẫu hẹp suy mà đổ lổi cho tôi, thì cũng chẳng ích
gì đến việc.
Nhị-Cô nói rồi, đứng liếc mắc ngó Đông-Sơ, dường
như có ý chờ coi Đông-Sơ liệu định lẻ nào cho biết.
Còn Đông-Sơ thì thấy một gái hồng nhan yễu điệu,
nết na ăn nói diệu dàng, đứng một bên mình mà thỏ thẻ
những tiếng khéo lời khôn, giọng nói như đờn khảy to
nhỏ bên tai, nghe rất thanh bai tao nhả, làm cho một
đứng trượng phu khẳn khái, đương gặp một cảnh ngộ
rất nên thê thãm như vầy, thế thì cũng là: đau lòng tữ
biệt sanh ly, nữa thương tình củ nữa vì giọng khôn.
Đông-Sơ khi nghe bấy nhiêu lời rồi, thì chẳng biết tính
sao, đứng đó mà ngơ ngẫn tâm thần, rồi cũng phải lần
lần hồn tiêu khí đảm, kế đó day lại nói với Nhị-Cô rằng:
việc nầy cũng bởi tại tôi vô duyên bạc phước, nên khiến
cho chẳng đặng gặp gở vợ hiền, ấy cũng vì nơi mạng vận đảo điên, chớ cô nương có cang chi phòng ngại, nói rồi
thì thấy trời vừa rựng sáng. Đông-Sơ liền từ giả Nhứt-Lang và Nhị-Cô, rồi dắc tên bộ hạ và Xuân-đào trở về
Lử-quán.
Hoàng-nhị-Cô thấy Đông-Sơ thật một người phong tư
tuấn dật, tướng mạo đường hoàn, thì đứng sững và ghé
mắt ngó theo, rồi cũng ao ước mà thầm thương trộm
mến.
