Lưu Trọng Kham ở Lạc Thành, thuở nhỏ chậm chạp mà ham đọc điển tịch, thường đóng cửa khổ học, không giao thiệp với đời. Một hôm đang đọc, chợt nghe hương lạ đầy phòng; một lát, tiếng ngọc bội dồn dập. Kinh ngạc nhìn quanh, có một mỹ nhân bước vào, trâm tai rực rỡ; kẻ theo đều trang phục cung đình. Lưu kinh hãi phục xuống đất. Mỹ nhân đỡ dậy nói: "Sao chàng trước ngạo mà sau cung kính thế?" Lưu càng hoảng sợ nói: "Thiên tiên từ đâu đến, tôi chưa từng được bái kiến. Trước đây có khi nào xúc phạm?" Mỹ nhân cười: "Xa nhau bao lâu mà đã mơ hồ như vậy! Người ngồi thẳng mài gạch, chẳng phải chàng sao?"
Rồi trải chiếu gấm, bày nước ngọc, kéo ngồi đối ẩm, bàn chuyện cổ kim, uyên bác lạ thường. Lưu ngơ ngác không đáp được. Mỹ nhân nói: "Thiếp chỉ đến dự một hội Dao Trì; chàng trải mấy kiếp, thông minh hao hết rồi!" Bèn sai người hầu đem thang nước thủy tinh cao dâng. Lưu uống xong, chợt thấy tâm thần sáng trong.
Rồi trời chiều tối, tùy tùng đều đi, tắt nến cởi áo, hết tình thân ái. Chưa sáng, các cô đã họp lại. Mỹ nhân dậy, dung nhan như cũ, tóc mai chỉnh tề, không cần chải lại. Lưu lưu luyến khổ sở hỏi họ tên. Đáp: "Nói với chàng cũng không hại, chỉ sợ chàng càng nghi. Thiếp là Chân thị; chàng là kiếp sau của Công Cán. Ngày ấy vì thiếp mà mắc tội, lòng thật không nỡ, hôm nay hội ngộ, cũng chỉ để báo tình si." Hỏi: "Ngụy Văn ở đâu?" Đáp: "Phi, chỉ là đứa con tầm thường của người cha gian trá. Thiếp tình cờ theo chơi vui giàu sang mấy năm, qua rồi không nghĩ lại. Ông ấy vì A Man mà lâu ở u minh, nay chưa nghe tin. Ngược lại Trần Tư làm điển tịch cho Thượng đế, thỉnh thoảng gặp." Chợt thấy xe rồng dừng giữa sân, bèn đưa Lưu hộp ngọc cao làm quà, từ biệt lên xe, mây đẩy đi.
Lưu từ đó văn tư tiến vượt. Nhưng nhớ mỹ nhân, ngẩn ngơ như si, qua mấy tháng, dần gầy yếu. Mẹ không biết vì sao, lo lắng. Trong nhà có một bà già, chợt nói với Lưu: "Công tử có điều gì nghĩ nhiều không?" Lưu thấy lời bà nói trúng tâm sự, nói thật. Bà nói: "Công tử thử viết một lá thư, tôi có thể gửi giúp." Lưu mừng kinh nói: "Bà có thuật lạ, trước nay tôi sơ ý không nhận ra. Nếu làm được, không dám quên." Bèn xếp giấy làm thư, giao bà đi.
Nửa đêm bà về nói: "May không lỡ việc. Mới đến cổng, người gác tưởng tôi là yêu, muốn trói. Tôi bèn lấy thư công tử ra, mới mang vào. Chốc lát gọi vào, phu nhân cũng than thở, nói không thể hội ngộ lại. Liền định viết trả lời. Tôi nói: 'Lang quân gầy mòn, một chữ không chữa nổi.' Phu nhân nghĩ lâu rồi buông bút nói: 'Phiền bà báo trước với Lưu lang, sẽ lập tức đưa một người vợ tốt đến.' Lúc sắp đi lại dặn: 'Lời vừa nói là kế trăm năm; chỉ đừng tiết lộ, thì có thể lâu dài.'" Lưu mừng chờ.
Hôm sau, quả có một bà già dẫn thiếu nữ đến chỗ mẹ, sắc đẹp tuyệt thế. Tự nói: "Họ Trần; cô gái này do tôi sinh, tên Tư Hương, xin được làm dâu." Mẹ yêu; bàn sính lễ, không đòi tiền, ngồi chờ hoàn lễ rồi đi. Chỉ Lưu trong lòng biết lạ. Ngầm hỏi cô: "Nàng là gì với phu nhân?" Đáp: "Thiếp là kỹ cũ của Đồng Tước." Lưu ngờ là quỷ. Cô nói: "Không phải. Thiếp và phu nhân đều thuộc sổ tiên, tình cờ vì tội mà bị đày xuống trần. Phu nhân đã phục chức cũ; thiếp hạn đày chưa mãn, phu nhân xin thiên tào tạm cho phục dịch, đi ở đều do phu nhân, nên được hầu mãi bên giường."
Một hôm, có một bà mù dắt con chó vàng đến xin ăn ở nhà, vỗ phách hát tục. Cô ra nhòm, đứng chưa vững, chó cắn đứt dây, cắn cô, cô sợ chạy, áo bị rách. Lưu vội lấy gậy đánh chó. Chó vẫn giận, cắn đứt mảnh áo, chốc lát nát như đay. Bà mù nắm lông cổ, trói dắt đi. Lưu vào xem cô, kinh sắc chưa định. Nói: "Nàng là tiên nhân, sao lại sợ chó?" Cô nói: "Chàng không biết: con chó do Lão Man hóa thành, giận thiếp không giữ giới chia hương."
Lưu muốn mua chó đánh chết. Cô không cho, nói: "Thượng đế đã phạt, sao tự ý giết?"
Ở hai năm, ai thấy cũng kinh ngạc vì đẹp, nhưng xét gốc từ đâu thì mơ hồ, nên cùng nghi là yêu. Mẹ gặng hỏi Lưu, Lưu cũng hơi nói điều lạ. Mẹ sợ lớn, bảo dứt. Lưu không nghe. Mẹ ngầm tìm thuật sĩ đến, làm phép trong sân. Vừa vạch đất lập đàn, cô thê thảm nói: "Vốn mong bạc đầu; nay mẹ nghi, nghĩa đã dứt. Bảo thiếp đi cũng không khó, nhưng e không phải bùa chú đuổi được!" Bèn bó củi đốt lửa, ném xuống thềm. Chớp mắt khói che nhà, đối mặt không thấy nhau. Có tiếng nổ như sấm, rồi khói tan, thấy thuật sĩ bảy khiếu chảy máu mà chết. Vào phòng, cô đã mất. Gọi bà già hỏi, bà cũng không biết đi đâu. Lưu mới nói với mẹ: "Bà ấy là hồ ly."
Dị Sử thị nói: Bắt đầu từ Viên, kết thúc ở Tào, rồi mới để ý Công Cán, tiên nhân không nên như thế. Nhưng bình tâm mà luận: con gian xảo cướp ngôi, cần gì có người đàn bà trinh? Chó thấy kỹ cũ, hẳn sẽ ngộ cái si của việc chia hương bán giày, mà vẫn còn ghen sao? Ôi! Kẻ gian hùng không rảnh tự thương, mà người sau thương cho thôi!
Chú thích: Chân thị là Chân Hậu; Công Cán là Lưu Trinh; Ngụy Văn là Tào Phi; Lão Man/A Man là Tào Tháo; Trần Tư là Tào Thực.
